Het is heel bijzonder, ook omdat het in Buitenveldert is, waar ik vandaan kom. Voor mij voelt het als thuiskomen, ook omdat ik in deze buurt veel contacten en kennissen heb. Ik voel in het hospice veel warmte van iedereen. De zorg, de liefde, de professionaliteit van alle vrijwilligers, coördinatoren en van de directeur maken het bijzonder. Daarbij is de Joodse gemeenschap heel betrokken, en de opperrabbijn uit Antwerpen heeft me zelfs gezegend.
In gesprek met Michael (Z’L)
Michael had al jarenlang de ziekte van Crohn en kreeg daarna ook uitgezaaide darmkanker. Sinds februari 2024 verbleef hij in Joods Hospice Immanuel.
Hoe is het om in het hospice te wonen?
Kun je het leven loslaten?
Vier jaar geleden vroeg ik euthanasie aan, na vreselijke jaren in het ziekenhuis. De Corona lockdown maakte alles nog moeilijker. Na een grote operatie, met nasleep van de narcose, kreeg ik te horen dat kanker erbij gekomen was. Ik was al tien maanden ziek toen ik naar Joods Hospice Immanuel kwam. Ik ben gestopt met vechten en geniet nu alleen nog maar. Het opstijgen is mijn doel. Mijn leven op aarde zal stoppen, maar ik ga verder in het hiernamaals, mede door mijn geloof.
Is het hospice een plek om na te denken over het leven ?
In het hospice ervaar ik het terminale anders. Ik ben al zo lang ziek en ik (over)leef. De dood is hier aanwezig, maar je bouwt ook een hechte band met elkaar op.
Onderdeel zijn van dit hospice voelt als onderdeel zijn van een warme ‘misjpoche’ (familie).
Wat als wij voor je moeten zorgen?
Geheel afhankelijk worden stel ik zo lang mogelijk uit. Zolang ik kan lopen en bewegen, blijf ik dat doen. Maar zodra ik volledig afhankelijk word van zorg, geef ik de strijd op. Daar zie ik enorm tegenop. Misschien is mijn laatste levensles om te vertrouwen dat jullie op een goede manier voor mij zullen zorgen. Mijn grootste angst is dat ik anderen niet meer kan helpen. Al heb ik zelf niet veel tijd, de tijd die ik heb deel ik graag met anderen. De basis van het leven is wat ik nu doe: anderen helpen. Dat is heel waardevol, en dat kreeg ik met mijn opvoeding mee. Daar ben ik mijn ouders eeuwig dankbaar voor.
Hoe zou het zijn geweest in een niet-Joods hospice?
Dan was ik thuisgebleven, hoewel dat moeilijk zou zijn geweest gezien de zorg die ik nodig heb. Ik had niet in een ander hospice willen zijn. Onderdeel zijn van dit hospice voelt als onderdeel zijn van een warme familie, een ‘misjpoche’. Dat doet me als mens heel veel. Ik heb tefillin gelegd met een rabbijn. Wat ik in mijn leven gemist heb, haal ik nu in. Al kan ik niet meer alles leren wat ik zou willen.
Wat is jouw achtergrond?
Ik ben een Amsterdamse Joodse jongen, maar ik ben niet opgevoed met de Joodse traditie. Mijn vader is zelfs niet besneden. Mijn opa heeft de oorlog meegemaakt. Sinds ik hier ben, voel ik me dichter bij mijn Joodse identiteit. Acht jaar geleden zei mijn vader dat ik me moest verdiepen in het Jodendom, en er ging een spirituele wereld voor me open. Dat was de grootste zegening in mijn leven. Nu voel ik me als een kind dat blij is met een knikker. Zo voel ik hier elke seconde.
Je gaf een bijzonder feest in Zandvoort?
Op 5 januari 2024 kreeg ik de diagnose van uitgezaaide darmkanker. Drie dagen later besloot ik geen behandeling meer te ondergaan. Mijn zus kwam met de optie van het hospice. Via Joods Maatschappelijk Werk en mijn huisarts kwam ik hier terecht. Diezelfde 5 januari organiseerde ik mijn jaarlijkse backgammon wedstrijd op het strand in Zandvoort. We proostten op de zonsondergang, op het verdere leven. Vele vrienden waren aanwezig.
Energie en levenslust
Ik was altijd een druk, levendig jongetje. Fysiek was ik sterk, maar geestelijk minder. Nu is dat omgedraaid. Het vechten tegen mijn ziekte is een dagelijkse strijd, maar het ziek zijn heb ik geaccepteerd vanaf dag één.
Michael is in februari 2025 rustig in Joods Hospice Immanuel overleden.
